Potężna maszyna TBM Karpatka właśnie zakończyła drążenie pierwszej nawy tunelu pod wzgórzem Grochowiczna. Tunel to jeden z najbardziej zaawansowanych technologicznie etapów realizacji trasy Rzeszów Południe – Babica, która jest kluczowym fragmentem międzynarodowego korytarza Via Carpatia.
Maszyna TBM Karpatka przewierciła tunel na S19
Tunel na S19 o długości 2255 metrów będzie składał się z dwóch równoległych naw połączonych piętnastoma przejściami poprzecznymi oraz jednym przejazdem awaryjnym. Każda z naw zaprojektowana została z dwoma pasami ruchu, pasem awaryjnym oraz strefami bezpieczeństwa, co zapewni płynny i bezpieczny przejazd kierowców w przyszłości. Centralną postacią całego przedsięwzięcia jest Karpatka, ważąca około 4400 ton maszyna drążąca TBM (Tunnel Boring Machine), zaprojektowana i dostarczona przez firmę Acciona Construccion, wchodzącą w skład konsorcjum z Mostostalem Warszawa.
Karpatka mierzy 114 metrów długości i 15 metrów średnicy, a jej pierścień tnący o wadze około 400 ton wyposażony jest w 471 narzędzi skrawających, które obracają się z prędkością do trzech obrotów na minutę. Napędzają ją 12 silników o mocy po 1 megawacie, a maksymalna głębokość, na jaką zeszła podczas prac, przekroczyła 100 metrów. To pierwsza w historii Podkarpacia tak duża maszyna tunelowa, a zarazem jedna z największych w Polsce.
Drążenie tunelu to nie tylko potężne wyzwanie logistyczne, ale też inżynierskie. Podczas drążenia pierwszej nawy wydobyto blisko 950 000 ton urobku, zużyto 23 000 MWh energii elektrycznej i ułożono ponad 11 000 segmentów żelbetowych. Każdy z tych prefabrykatów powstał w specjalnie przygotowanej hali produkcyjnej w Lutoryżu, która po zakończeniu inwestycji przekształci się w Miejsce Obsługi Podróżnych Lutoryż.
Czytaj też: Trasa Kaszubska gotowa już w 80%. Wielkie otwarcie w przyszłym roku
Choć pierwotnie zakładano, że wydrążenie jednej nawy potrwa około dziesięciu miesięcy, rzeczywistość okazała się bardziej wymagająca. Karpatka natrafiła na zróżnicowane warunki geologiczno-hydrologiczne, które znacząco utrudniły postęp prac. Dodatkowym wyzwaniem był metan, który wykryto dwa lata temu podczas próbnego obniżania poziomu wód gruntowych. Wymusiło to kompleksowe doposażenie TBM w zaawansowane systemy wentylacji i detekcji gazu oraz opracowanie procedur bezpieczeństwa dla różnych progów stężenia metanu. Dzięki temu prace mogły być kontynuowane w pełnym reżimie bezpieczeństwa, a przestoje były tylko chwilowe.
Już jutro kończymy drążenie pierwszej nawy tunelu na #S19 #Rzeszów Płd. – Babica😀💪Przebicie TBM #Karpatka możecie śledzić live na naszym profilu i tu👉https://t.co/RQSHoKkF85. Zanim zobaczymy tarczę po drugiej stronie góry, zobaczcie jak wygląda od wewnątrz.@GDDKiA @MI_GOV_PL pic.twitter.com/DxJotrgyQz
— GDDKiA Rzeszów (@GDDKiA_Rzeszow) December 9, 2025
Pierwsza nawa ukończona, czas na kolejną
Po przebiciu pierwszej nawy, Karpatka zostanie obrócona, by rozpocząć drążenie drugiej nawy tunelu na S19. Proces ten potrwa około trzech miesięcy, ponieważ wymaga rozmontowania, przeglądu i naprawy wszystkich elementów maszyny. Do obrotu zostanie użyty specjalny system transportowy typu airmover, który umożliwi przemieszczenie segmentów TBM na portal północny. W międzyczasie wewnątrz wydrążonej już nawy rozpoczną się prace nad płytą podjezdniową oraz konstrukcją nawierzchni drogi, po której w przyszłości będą poruszać się kierowcy. Finalny przekrój drogi obejmie dwa pasy ruchu w każdą stronę, pas awaryjny oraz opaski bezpieczeństwa.
Odcinek Rzeszów Południe – Babica długości 10,3 km realizuje konsorcjum Mostostal Warszawa i Acciona Construccion. Prace ruszyły w kwietniu 2022 roku, a ich zakończenie przewidywane jest na styczeń 2028 roku. Tunel o długości 2,3 km to najbardziej złożony element całej inwestycji na S19, determinujący tempo pozostałych robót. Na trasie powstanie również sześć estakad, dwa wiadukty, trzy przejścia dla zwierząt, przejazd pod trasą oraz węzeł Babica typu „trąbka”. Integralną częścią projektu będzie również Centrum Zarządzania Tunelem oraz dwa Miejsca Obsługi Podróżnych z infrastrukturą dla kierowców i lądowiskami dla Lotniczego Pogotowia Ratunkowego. Aktualnie ogólne zaawansowanie robót wynosi około 57%.
Czytaj też: Wzrost gospodarczy Polski to fakt! Możemy przegonić kraje UE
Trasa S19 to jeden z kluczowych fragmentów Via Carpatia, międzynarodowego szlaku komunikacyjnego łączącego Europę Północną z Południową. W Polsce korytarz ten przebiega przez pięć województw, a jego długość sięga około 700 km. Na Podkarpaciu S19 będzie liczyła 169 km, z czego ponad 81 km jest już oddane do użytku, a 84,5 km znajduje się w budowie. Po zakończeniu całego projektu mieszkańcy regionu zyskają nowoczesne, bezpieczne i szybkie połączenie z Warszawą, Lublinem i autostradą A4, co znacząco zwiększy mobilność i atrakcyjność gospodarczą południowo-wschodniej Polski.
PKP kupi zawaloną kamienicę w Łodzi? Bez tego tunel nie powstanie
